Duurzaam Verder

Tussen 1999 en 2010 zijn op het eiland Madagaskar ruim 615 nieuwe plant- en diersoorten ontdekt. Dat is een gemiddelde van meer dan één ontdekking per week. De vondsten, door verschillende wetenschappers gedaan, zijn door het Wereld Natuur Fonds (WNF) gebundeld om de bijzonder hoge natuurwaarde van Magaskar in beeld te brengen. Het eiland biedt onderdak aan ruim 5 procent van alle plant- en diersoorten op aarde. Daarvan komt ruim 70 procent nergens anders ter wereld voor.

Met een lichaamsgewicht van 30 gram mag de in 2000 ontdekte Berthe’s muislemure (halfaap) met recht een lichtgewicht worden genoemd. Een gekko die zich dusdanig goed kan vermommen als boom dat hij acht jaar na zijn ontdekking al een geliefd object is voor de illegale handel in bedreigde diersoorten. En een felgele kikker met de ‘mazelen’, die direct al met uitsterven wordt bedreigd omdat zijn leefgebied in rap tempo verdwijnt. Het zijn enkele voorbeelden van de bijzondere soorten die wetenschappers in tien jaar hebben ondekt op Madagaskar. Het WNF bracht de ontdekkingen bijeen in het rapport Treasure Island: New biodiversity in Madagascar.

Zeven soorten boabab
Met 587.000 km2 is dit eiland voor de kust van Afrika ongeveer net zo groot als Frankrijk. Madagaskar raakte miljoenen jaren geleden los van het Afrikaanse en het Indiase subcontinent en door deze geïsoleerde ligging ontwikkelde zich op ’s werelds vier na grootste eiland unieke flora en fauna. Zo komen op Madagaskar zeker 14.000 soorten planten voor, waarvan 90 procent nergens anders ter wereld voorkomt. Op het eiland komen bijvoorbeeld zeven soorten baobab bomen voor, terwijl het hele Afrikaanse continent slechts één soort kent. Ook komen alle vijftig bekende soorten van de lemure alleen op Madagaskar voor. Van deze halfapen is vooral de ringstaartmaki bekend.

Bordje lemurenvlees voor drie euro

Maar de natuur op Madagaskar staat onder zware druk. Om plaats te maken voor landbouw, veeteelt en de productie van houtskool worden de bossen in rap tempo gekapt. Wetenschappers schatten in dat Madagaskar reeds 90 procent van haar oorspronkelijke bebossing heeft verloren. Hierdoor krijgen de elementen vrij spel. Op regenachtige dagen lijkt het alsof Madagaskar bloedt: het water spoelt grote hoeveelheden weg van de rode aarde waarmee het eiland is bedekt. Het leven in rivieren en koraalriffen voor de kust verstikt door alle sedimenten waarmee het bedolven raakt. Politieke onrust leidt ertoe dat de regering niet in staat is om toe te zien op naleving van natuurbeschermingswetten. Lokale restaurants serveren lemurenvlees voor minder dan drie euro per portie. Bovendien raakt de ooit bloeiende toeristische industrie steeds verder in het slob vanwege de instabiele politieke situatie en dit tatst het kleine inkomen van de plaatselijke bevolking aan.

Het WNF is al 47 jaar actief op Madagaskar, bijvoorbeeld door plantages voor de productie van brandhout op te zetten waardoor het bos niet verder aangetast hoeft te worden. Ook helpt WNF lokale boeren om de opbrengst van hun oogst te vergroten maar daarbij toch verantwoorde landbouwpraktijken toe te passen of helpt lokale vissers om op verantwoorde wijze te vissen. Bovendien adviseert de natuurbeschermingsorganisatie de overheid over landgebruik en geeft voorlichting op scholen en in lokale gemeenschappen over natuurbeheer en behoud van soorten.